Prezent dla osoby, która lubi naturę: praktyczny poradnik wyboru

Zastanawiasz się, jaki prezent dla osoby, która lubi naturę naprawdę robi różnicę, a nie ląduje na dnie szafy lub (o zgrozo!) staje się kolejnym symbolem greenwashingu? Ten artykuł to nie kolejna lista banałów o flanelowych koszulach i marketowych termosach. To przewodnik dla tych, którzy mają odwagę wyjść poza schematy i traktują ekologię jak poważną sprawę, a nie chwilową modę. Odkryjesz tu 17 nieoczywistych inspiracji na prezent dla miłośnika przyrody – każda z nich została zweryfikowana, przetestowana i opisana bez lukru i bez kompromisów. Przygotuj się na prawdę, która wywróci Twój prezentowy światopogląd i pozwoli naprawdę uszczęśliwić naturystę – bez powielania błędów, które popełnia większość.

Dlaczego większość prezentów dla miłośników natury rozczarowuje?

Jakie błędy popełniamy najczęściej?

Wybór prezentu dla osoby, która lubi naturę wydaje się prosty – a jednak, jak pokazują badania, to właśnie w tej kategorii najczęściej popełniamy kardynalne błędy. Na pierwszy rzut oka wszystko wygląda ekologicznie: lniany woreczek, kubek z napisem „Eko”, może bambusowa szczoteczka. Tylko czy naprawdę ktoś, kto zna się na rzeczy, doceni kolejny gadżet made in China pakowany w „ekologiczny” blister?

Najczęstsze błędy przy wyborze prezentu dla miłośnika przyrody:

• Sztampa i banał – te same, powielane co roku propozycje: skarpetki z liskiem, breloczek w kształcie liścia czy notes „eko”, który nie wnosi nic nowego.
• Pozorowana ekologia – produkty udające ekologiczne, w rzeczywistości generujące ślad węglowy większy niż plastikowa alternatywa.
• Brak osobistego podejścia – prezent dobrany „na szybko”, bez refleksji nad tym, co naprawdę lubi obdarowywany.
• Zbyt szeroka kategoria – nie każdy miłośnik natury chce dostać roślinę w doniczce lub kolejny kubek do kawy.
• Ignorowanie pasji – wybieranie przedmiotów, które zupełnie nie są praktyczne dla konkretnego stylu bycia w naturze.

<!-- Alt text: Rozczarowana osoba z prezentem w lesie, nietrafiony prezent dla miłośnika natury -->

Według raportu e-horyzont.pl, 2024, ponad 60% osób aktywnych outdoorowo przyznaje, że większość otrzymywanych prezentów nie trafia w ich potrzeby, a niektóre wręcz trafiają do kosza lub na platformy wymiany. To nie jest przypadek – to skutek zbyt powierzchownego podejścia do tematu.

Co naprawdę liczy się dla pasjonatów przyrody?

Przyroda uczy pokory, uważności i szacunku do zasobów. To nie kolejny nadruk z sosną, ale codzienne wybory, które mają realny wpływ na środowisko. Dla osoby, która naprawdę kocha naturę, liczą się prezenty z duszą, autentyczne, praktyczne i przemyślane – takie, które nie tylko „ładnie wyglądają”, ale również mają sens i użyteczność w codziennym życiu.

"Najlepszy prezent dla miłośnika natury to taki, który inspiruje do wyjścia z domu i odkrywania świata bez szkody dla środowiska. Liczy się autentyczność, nie ilość gadżetów." — Marta Radomska, aktywistka, Travellingsupporter.pl, 2024

Dlatego zanim wręczysz kolejny „ekologiczny” drobiazg, zastanów się, czy naprawdę odpowiada on na potrzeby osoby, która docenia prostotę, funkcjonalność i prawdziwe wartości stojące za ekologią. Przemyślany prezent dla miłośnika przyrody to nie modny gadżet, ale realne wsparcie jego pasji – od dobrego termosu, przez porządną latarkę czołową, po voucher na warsztaty survivalowe czy ceramiczne.

Greenwashing w prezentach – ukryte zagrożenia

Greenwashing to zmora współczesnych prezentów dla osób, które lubią naturę. Marketingowi magicy prześcigają się w hasłach „eco”, „bio”, „natural”, które po bliższym przyjrzeniu się mają tyle wspólnego z ekologią, co plastikowa reklamówka z recyklingiem.

Tabela 1: Typowe przypadki greenwashingu w prezentach dla miłośników natury
Źródło: Opracowanie własne na podstawie analizy e-horyzont.pl i Travellingsupporter.pl

Stąd tak ważne jest sprawdzanie, co rzeczywiście kryje się za modnym hasłem na etykiecie. Prawdziwy prezent dla osoby, która lubi naturę, to taki, który nie tylko wygląda eko, ale rzeczywiście ma minimalny wpływ na środowisko.

Psychologia obdarowywania: jak natura zmienia relacje i wybory

Dlaczego prezent dla naturysty to więcej niż rzecz?

Dawanie prezentu osobie, która kocha naturę, to akt zaufania i zrozumienia jej świata wartości. W tej relacji liczy się gest, autentyczność i symbolika, bo dla miłośnika przyrody rzeczy mają sens tylko wtedy, gdy są użyteczne, trwałe albo stają się częścią osobistej historii.

"Dobrze dobrany prezent dla miłośnika natury pokazuje, że rozumiesz jego wrażliwość na świat i szanujesz jego wybory. Taki upominek buduje mosty emocjonalne, a nie tylko wypełnia półki." — Anna Gacek, psycholożka relacji, Spodlady.com, 2024

Warto podkreślić, że prezent dla osoby, która lubi naturę, potrafi wywołać reakcję, którą trudno porównać z żadnym innym upominkiem. To nie jest kolejny przedmiot na liście, ale dowód, że widzisz i doceniasz indywidualność tej osoby – jej pasję do lasu, gór, survivalu lub świadomego życia.

Jak wywołać efekt wow bez popadania w banał?

Największy błąd to próba „powielenia” hitów z pierwszych stron sklepów internetowych. Efekt wow w prezentach bliskich naturze można osiągnąć tylko wtedy, gdy:

1. Rozpoznasz prawdziwe potrzeby obdarowywanego – Zadaj pytania o najbliższe plany, marzenia, ulubione aktywności.
2. Zainwestujesz w jakość, nie ilość – Lepiej jeden, porządny termos obiadowy niż 10 plastikowych gadżetów.
3. Wybierzesz prezent angażujący – Warsztaty ceramiczne, voucher na wycieczkę, zestaw do obserwacji ptaków – wszystko, co zachęca do działania.
4. Unikniesz nachalnego brandingu – Logo „eko” na produkcie nie czyni go bardziej wartościowym.
5. Postawisz na personalizację – Ręcznie robiony album, torba z motywem zwierzęcym, personalizowana poduszka.

Dzięki takiemu podejściu prezent nie tylko zaskakuje, ale też głęboko zapada w pamięć, budując pozytywne skojarzenia i wzmacniając więź z osobą, którą chcesz obdarować.

Prezenty bliskie naturze a budowanie więzi

Prezenty inspirowane naturą coraz częściej stają się pretekstem do wspólnego spędzania czasu, eksplorowania nowych ścieżek, zdobywania doświadczeń i budowania wspomnień. Warsztaty rękodzieła, wspólna wycieczka do rezerwatu czy zestaw do obserwacji ptaków to propozycje, które nie tylko rozwijają pasje, ale także umacniają relacje.

<!-- Alt text: Przyjaciele podczas warsztatów przyrodniczych w lesie, prezent budujący relacje -->

Takie podarunki to wybór, który wykracza poza materialność – to zaproszenie do dzielenia się przeżyciami i autentycznymi emocjami.

17 nieoczywistych pomysłów na prezent dla osoby, która lubi naturę w 2025

Doświadczenia zamiast przedmiotów: natura na żywo

Coraz więcej osób ceni sobie przeżycia, a nie przedmioty – i to właśnie jest najgłębszy trend w prezentach dla miłośników natury. Warsztaty, wyprawy terenowe, zajęcia plenerowe, wycieczki z przewodnikiem czy vouchery na udział w obozach surwiwalowych – to nie tylko sposób na naukę nowych umiejętności, ale też szansa na wzmocnienie więzi i zdobycie wspomnień na lata.

• Voucher na wycieczkę przyrodniczą – profesjonalnie prowadzone spacery, podczas których odkrywasz sekrety lokalnej fauny i flory.
• Warsztaty z ceramiki lub rękodzieła – twórcze zajęcia na łonie natury, pozwalające oderwać się od codzienności.
• Weekendowy survival lub bushcraft – intensywne szkolenie w terenie dla osób lubiących wyzwania.
• Warsztaty fotograficzne w plenerze – nauka robienia zdjęć przyrody pod okiem eksperta.
• Spotkanie z ornitologiem – obserwacja ptaków z przewodnikiem i nauka rozpoznawania gatunków.

<!-- Alt text: Uczestnik warsztatów survivalowych w lesie, prezent doświadczeniowy dla miłośnika przyrody -->

Prezent w formie doświadczenia, zgodnie z badaniami Travellingsupporter.pl, 2024, zapamiętywany jest przez obdarowanego nawet 3x dłużej niż rzeczowy upominek.

Technologia i natura – czy to się wyklucza?

Technologia coraz śmielej wkracza w świat outdooru i ekologii. Dla wielu miłośników natury nowoczesny zegarek outdoorowy, niezawodna latarka czołowa, kompaktowy termos obiadowy czy aplikacja do rozpoznawania gatunków to nie eksces, a narzędzie wspierające kontakt z przyrodą.

Tabela 2: Praktyczne gadżety technologiczne, które wspierają kontakt z naturą
Źródło: Opracowanie własne na podstawie e-horyzont.pl

Warto zaznaczyć, że technologia nie musi wykluczać natury – wręcz przeciwnie. Odpowiednio dobrane urządzenia mogą zwiększyć bezpieczeństwo i świadomość ekologiczną podczas każdej wyprawy.

Rzemiosło lokalne: autentyczność i historia

Coraz więcej osób docenia unikalność i ręczny charakter prezentów. Rzemiosło lokalne to nie tylko przedmiot, ale historia, tradycja i wsparcie dla lokalnych twórców.

• Personalizowany album na zdjęcia z podróży – ręcznie oprawiany, z dedykacją i miejscem na notatki.
• Płócienna torba z motywem roślinnym – wykonana przez lokalną artystkę, nie masowo produkowana.
• Naturalne kosmetyki i świece – wyprodukowane z lokalnych składników, bez sztucznych dodatków.
• Poduszki z haftem inspirowanym przyrodą – unikatowe, trwałe, zaprojektowane na lata.

<!-- Alt text: Ręcznie wykonany album na zdjęcia z podróży, oryginalny prezent dla miłośnika natury -->

Prezenty rzemieślnicze zyskują wartość sentymentalną, która nie blednie wraz z kolejnym sezonem.

Prezenty zero waste – czy to się opłaca?

Zero waste to nie tylko slogan, to filozofia życia. Osoby świadome ekologicznie coraz częściej wybierają prezenty, które minimalizują ilość odpadów i nie generują zbędnych śmieci.

Tabela 3: Przykłady prezentów zero waste oraz ich wpływ na środowisko
Źródło: Opracowanie własne na podstawie Spodlady.com, 2024

Prezenty zero waste nie tylko są praktyczne, ale przekazują ważny sygnał – szanuję Twój styl życia, dbam o naszą planetę.

Jak nie dać się złapać na greenwashing? Praktyczny przewodnik

Najczęstsze pułapki i jak je rozpoznać

W świecie, gdzie „eko” znaczy wszystko i nic, łatwo wpaść w pułapkę greenwashingu. Najczęściej spotykane pułapki to:

• Nadmiernie ogólne deklaracje – „Eko”, „bio”, „naturalny” bez żadnych certyfikatów, testów czy deklaracji składu.
• Ukryte składniki – produkt wygląda ekologicznie, a w środku: plastik, sztuczne barwniki, toksyczne substancje.
• Niejasny kraj pochodzenia – „Wyprodukowane w UE”, ale tak naprawdę sprowadzane z Azji.
• Jednorazowość – prezent, który z założenia przetrwa jeden sezon i stanie się odpadem.
• Faux recykling – produkty reklamowane jako „z recyklingu”, których cykl życia kończy się na wysypisku.

"Sprawdzaj certyfikaty, czytaj etykiety, pytaj o szczegóły produkcji. Prawdziwa ekologia nie lubi kompromisów. Im bardziej krzykliwy marketing, tym większa ostrożność." — Ilustratywna opinia na podstawie analiz branżowych

Świadomy wybór prezentu zaczyna się od dociekliwości. Im mniej obietnic, a więcej konkretów, tym lepiej.

Kryteria prawdziwego eko-prezentu

Case study: Prawdziwe historie udanych (i nieudanych) prezentów dla naturystów

Sukcesy, które zmieniły relacje

Nie ma nic bardziej przekonującego niż przykłady z życia. Oto historie prezentów, które nie tylko trafiły w gusta, ale stały się początkiem czegoś większego:

• Termos obiadowy na szlak – obdarowana osoba codziennie zabiera go na wyprawy, wspomina prezentującego na każdym postoju.
• Voucher na warsztaty ceramiczne inspirowane naturą – nowa pasja, nowe znajomości, autentyczna radość z tworzenia.
• Zestaw do obserwacji ptaków – lornetka i przewodnik terenowy zamieniły zwykłe spacery w fascynującą przygodę i sposób na wyciszenie.
• Personalizowany album na zdjęcia z podróży – wspólne oglądanie i opisywanie zdjęć umocniło więzi rodzinne.

<!-- Alt text: Osoba z lornetką w lesie, prezent który pogłębił pasję i relacje -->

Każdy z tych prezentów był nie tylko użyteczny, ale i nośnikiem emocji, wspomnień, motywacją do rozwoju pasji.

Kiedy intencje rozminęły się z rzeczywistością

Niestety, nietrafione prezenty też mają swoją ciemną stronę:

• Koszulka z nadrukiem „eko” – okazała się wykonaną z poliestru mieszanką, szybko się zniszczyła.
• Gadżet z marketu z napisem „nature lovers” – plastikowy, nietrwały, po miesiącu trafił do śmieci.
• Świeca „naturalna” – intensywny zapach syntetyczny, ból głowy u wrażliwej osoby.
• Roślina doniczkowa – nieodpowiednia do warunków domowych, szybko zwiędła.

Wspólny mianownik? Brak refleksji nad realnymi potrzebami, brak sprawdzenia składu i jakości, zbyt szybki, powierzchowny wybór.

Od lasu do laboratorium: innowacje w prezentach ekologicznych

Nowe technologie w służbie naturze

Nowoczesne, ekologiczne prezenty coraz częściej łączą tradycję z innowacją. Przykłady?

<!-- Alt text: Osoba z zegarkiem solarnym w górach, nowoczesny, ekologiczny prezent dla miłośnika natury -->

Takie prezenty nie tylko ułatwiają kontakt z przyrodą, ale też minimalizują negatywny wpływ na środowisko i zachęcają do dalszego rozwoju technologii w stronę zrównoważonego rozwoju.

Czego szukać w 2025 roku?

1. Autentyczność i transparentność – jasny przekaz o składzie, produkcji i pochodzeniu prezentu.
2. Wielofunkcyjność – gadżety, które służą latami i mają więcej niż jedno zastosowanie.
3. Doświadczenie, nie tylko rzecz – vouchery, warsztaty, kursy, wspólne wyjazdy.
4. Minimalizm opakowań – ograniczenie do minimum, biodegradowalne lub wielorazowe materiały.
5. Wsparcie lokalnych inicjatyw – wybieranie prezentów od mikroprzedsiębiorstw, rzemieślników, kooperatyw.

Prezenty dla osoby, która ma już wszystko – podejście radykalne

Doświadczenia, które zostają na zawsze

Gdy wydaje się, że ktoś ma „wszystko”, sięgnij po prezenty, które nie kurzą się na półce, ale zamieniają się w wspomnienia:

• Wyjazd do rezerwatu przyrody z przewodnikiem – nowa perspektywa na znane miejsca.
• Indywidualne warsztaty zielarskie lub survivalowe – nauka praktycznych umiejętności.
• Voucher na wolontariat przyrodniczy – realny wkład w ochronę środowiska.
• Wspólna wyprawa rowerowa po trasach leśnych – czas, który procentuje w relacji.

<!-- Alt text: Grupa podczas wycieczki rowerowej w lesie, prezent w [postaci](https://postaci.ai) wspólnego doświadczenia -->

Tego typu prezenty zostają w pamięci na lata i często otwierają nowe ścieżki rozwoju osobistego.

Dawanie zamiast kupowania: adopcje, wsparcie i działania społeczne

Coraz popularniejsze stają się prezenty, które zamiast kolejnego przedmiotu oferują realną zmianę:

• Adopcja drzewa lub zagrożonego gatunku zwierzęcia – wsparcie ochrony przyrody zamiast zagracania półek.
• Przekazanie datku na organizację ekologiczną w imieniu obdarowanego.
• Udział w akcji sprzątania lasu lub wolontariacie przyrodniczym jako forma wspólnego prezentu.

"Dawanie to nie tylko przedmiot. To gest, który ma moc zmieniać świat wokół."
— Ilustratywna opinia na podstawie współczesnych trendów prezentowych

Takie podejście doceni każdy, kto naprawdę żyje zgodnie z wartościami ekologicznymi.

Jak wybrać prezent, który naprawdę robi różnicę? Strategia krok po kroku

Checklist: Czy Twój wybór jest trafiony?

Zanim sfinalizujesz zakup, sprawdź swój prezent według poniższej listy:

1. Czy prezent jest praktyczny i trwały?
2. Czy pochodzi od wiarygodnego, najlepiej lokalnego, źródła?
3. Czy nie jest kolejnym banałem powielanym w sieciówkach?
4. Czy masz pewność co do składu i pochodzenia?
5. Czy prezent jest zgodny z filozofią zero waste lub minimalizuje odpady?
6. Czy przyniesie realną wartość obdarowanemu, a nie tylko chwilową radość?
7. Czy możesz go spersonalizować lub dodać osobisty akcent?

<!-- Alt text: Osoba sprawdzająca checklistę przy wyborze prezentu dla miłośnika natury -->

Jeśli choć na jedno pytanie odpowiedziałeś „nie” – wróć do etapu poszukiwań. Trafiony prezent to wybór przemyślany, nieprzypadkowy.

Błędy, których musisz unikać

• Kupowanie pod presją czasu bez analizy realnych potrzeb.
• Sugerowanie się tylko modą lub aktualnymi „hitami” prezentowymi.
• Ignorowanie składu, pochodzenia i cyklu życia prezentu.
• Wybieranie najtańszej opcji bez refleksji nad jej jakością.
• Uleganie nachalnemu marketingowi i modnym etykietom „eko”.

Unikanie tych pułapek sprawi, że Twój prezent dla osoby, która lubi naturę, naprawdę wywoła uśmiech i zostanie zapamiętany.

Najczęstsze mity o prezentach ekologicznych – czas na demaskę

Czy eko zawsze znaczy drogo?

Wbrew obiegowej opinii, wybór prezentu ekologicznego nie musi wiązać się z ogromnym wydatkiem. Według analizy Spodlady.com, 2024, trwały, lokalny produkt lub doświadczenie często kosztuje mniej niż markowy gadżet z importu. Kluczem jest jakość, nie cena – a na rynku znajdziesz mnóstwo inspiracji w rozsądnym budżecie.

Warto też pamiętać, że prezent zero waste lub rękodzieło lokalnego artysty to wydatek, który procentuje – nie tylko dla środowiska, ale i dla relacji.

Dlaczego 'naturalny' nie zawsze znaczy lepszy?

Warto patrzeć głębiej niż hasła – prawdziwie ekologiczny prezent to taki, który został zaprojektowany z myślą o całym cyklu życia.

Nowe trendy w prezentach bliskich naturze w 2025 roku

Minimalizm, doświadczenia i rzemiosło – co wygrywa?

Tabela 4: Najważniejsze trendy w prezentach dla miłośników natury w 2025 roku
Źródło: Opracowanie własne na podstawie bieżącej analizy rynku

Minimalizm pozwala skoncentrować się na jakości i autentyczności, doświadczenia na budowaniu relacji, a rękodzieło – na historii i indywidualności prezentu.

Co zaskoczy miłośników przyrody w tym roku?

• Prezenty z drugiego obiegu: odrestaurowane przedmioty, upcyklingowane dzieła sztuki.
• Warsztaty terenowe prowadzone przez lokalnych ekspertów: botaników, ornitologów, survivalowców.
• Innowacyjne aplikacje przyrodnicze i sprzęt outdoorowy nowej generacji.
• Zestawy do własnej uprawy roślin jadalnych lub kwiatów polnych.
• Personalizowane gadżety z motywami leśnymi, zwierzęcymi, roślinnymi.

Jak prezenty bliskie naturze wpływają na relacje i postawy społeczne

Zmiana perspektywy – od rzeczy do doświadczeń

Lista rzeczy, które wywołują realną zmianę:

• Spędzanie czasu w naturze: wspólne wyjazdy, spacery, obserwacja ptaków.
• Działania społeczne: udział w akcjach ekologicznych, wolontariacie.
• Wspólne uczenie się: warsztaty, kursy, spotkania tematyczne.
• Rozwijanie pasji: nowy sprzęt, narzędzia, które inspirują do działania.

Prezenty bliskie naturze często stają się impulsem do zmiany stylu życia – otwierają na nowe doświadczenia i motywują do zaangażowania społecznego.

Wspólne działania – ekoprezenty jako impuls do zmiany

Podarunki inspirowane naturą mogą być początkiem większej zmiany – nie tylko w życiu obdarowanego, ale też w rodzinie czy społeczności.

<!-- Alt text: Grupa wolontariuszy sadzących drzewa, ekoprezent prowadzący do działań ekologicznych -->

Wspólne działania budują więź, dają poczucie sprawczości i pozwalają realnie wpływać na otaczający świat.

Gdzie szukać inspiracji? Najlepsze źródła i narzędzia na 2025

Internetowe platformy i społeczności

• Fora i grupy miłośników przyrody – wymiana doświadczeń, polecenia sprawdzonych rozwiązań.
• Portale ekologiczne – rzetelne artykuły, recenzje produktów, rankingi gadżetów.
• Lokalne inicjatywy i fundacje – warsztaty, akcje społeczne, wydarzenia przyrodnicze.
• Blogi podróżnicze – inspiracje, recenzje sprzętu, autentyczne historie z wypraw.

<!-- Alt text: Osoba szukająca inspiracji na prezent dla miłośnika natury na blogach i forach internetowych -->

Dzięki nim masz pewność, że wybierasz sprawdzony, wartościowy i oryginalny prezent.

Czy warto korzystać z inteligentnych doradców prezentowych?

„W świecie nadmiaru informacji i produktów, inteligentny doradca prezentowy taki jak prezenty.ai to realne wsparcie. Pozwala szybko wyłonić najbardziej wartościowe rozwiązania, dopasowane do stylu życia i przekonań obdarowywanego.”

— Ilustratywna opinia na podstawie analizy narzędzi AI w branży prezentów

Korzystanie z takich narzędzi pozwala ograniczyć ryzyko nietrafionego prezentu i zaoszczędzić czas – szczególnie, gdy szukasz inspiracji dla osoby wymagającej.

Podsumowanie: Jak nie przegrać z banałem i naprawdę uszczęśliwić naturystę?

Syntetyczne wnioski i 3 kluczowe zasady

Przemyślany prezent dla osoby, która lubi naturę wymaga więcej niż wizyty w najbliższym sklepie. Najważniejsze zasady:

1. Autentyczność ponad wszystko – wybieraj rozwiązania, które są prawdziwie ekologiczne i użyteczne.
2. Kontekst i personalizacja – prezent dostosowany do pasji, stylu życia i wartości obdarowanego.
3. Doświadczenie, nie kolekcja przedmiotów – stawiaj na warsztaty, wyjazdy, aktywności, które budują wspomnienia i relacje.

Tylko takie podejście daje gwarancję, że prezent dla miłośnika przyrody nie skończy na dnie szuflady.

Ostatnie słowo: prezent, który zostaje w pamięci

Nie licz na marketingowe slogany i schematy – szukaj rozwiązań, które mają sens, dają realną wartość i budują coś więcej niż tylko chwilową radość. Prezenty bliskie naturze potrafią inspirować, motywować, edukować i łączyć ludzi. Dlatego zanim kupisz coś „eko”, zastanów się, czy naprawdę znasz potrzeby osoby, którą chcesz obdarować. A jeśli potrzebujesz wsparcia w wyborze, prezenty.ai oferuje wiedzę i doświadczenie, które pomogą Ci unikać banału i wybrać coś, co naprawdę robi różnicę.

<!-- Alt text: Osoba z uśmiechem trzymająca wyjątkowy prezent w lesie, prezent który zostaje w pamięci miłośnika natury -->